Instituut Voor Interventiekunde

Culturele verandering in het Zuid-Afrikaanse Hoger Onderwijs – Een gastcollege van Frans Kamsteeg

s200_frans.kamsteeg

Universiteiten worden in Nederland in het algemeen niet gezien als centra van verandering. Maar het is juist de stille verandering van de universiteit in de richting van kennis- en diplomaproducent – met de achterliggende marktoriëntatie – die momenteel de aandacht trekt en in toenemende mate ook verzet bij staf en studenten teweeg brengt. In Zuid-Afrika hebben universiteiten na de val van het Apartheidsregime wel een expliciete veranderingstaak gekregen. Zij moeten letterlijk transformeren van aparte instellingen voor de verschillende bevolkingsgroepen (blank, zwart, Indisch, kleurling) naar een situatie waarin zij een afspiegeling worden van de diversiteit die voormalig aartsbisschop Desmond Tutu ooit als ideaal voor Zuid-Afrika als ‘Regenboognatie’ aanmerkte. In deze lezing laat ik zien hoe moeizaam dit transformatieproces verloopt bij één van Zuid-Afrika’s voormalig blanke, Afrikaner, universiteiten. Als organisatie-antropoloog geef ik een cultureel-symbolische analyse van de fusie van deze universiteit met een aan 250 kilometer verderop gelegen volledig zwarte universiteit. Deze fusie vereist een diepgaande cultuurverandering, die bijzonder complex is omdat geografie, ras, taal, religie, geld en macht een belangrijke rol spelen bij elk onderdeel waar verandering wordt ingezet. De positie van staf en studenten is hierbij natuurlijk volop in het geding, waarbij een aantal verrassende parallellen en verschillen met de huidige Nederlandse situatie te signaleren vallen.

Frans Kamsteeg is universitair hoofddocent bij de afdeling Organisatiewetenschappen en faculteit Sociale Wetenschappen van de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij doceert als organisatie-antropoloog in de Masteropleiding Culture, Organization and Management en doet onderzoek naar veranderingsprocessen en diversiteit in maatschappelijke organisaties. Sinds 2008 is het Zuid-Afrikaanse hoger onderwijs een van zijn onderzoeksspeerpunten, en is hij ook actief in het VU-Zuid-Afrika internationaliseringsbeleid.

Plaats: WG-plein 255, Amsterdam

Kosten: 25 euro ex btw (inclusief borrel)

Aanvang: 19.00 uur

Meld je aan